Class 12 Nepali Model Questions 2082 – With Answers are the latest model questions prepared by the National Examination Board (NEB) for Class 12 students, designed to help them excel in the Nepali exam. Find model questions and their answers given below:
राष्ट्रिय परिक्षा बोर्ड — कक्षा १२
विद्यार्थीहरूले सकेसम्म आफ्नै शब्दमा उत्तर दिनुपर्ने छ । दायाँ किनारामा दिइएको अङ्कले पूर्णाङ्क जनाउँछ ।
सबै प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् ।
नेपाल प्राकृतिक सौन्दर्यले सुशोभित छ । नेपालका विविध ठाउँबाट सूर्योदय देख्न सकिन्छ । नेपाल संसारमै पर्यटनका लागि आकर्षक केन्द्र बनेको छ ।
सुशोभित = / सु. सो. भित् / = ३ अक्षर
सूर्योदय = / सुर् यो . द. य / = ४ अक्षर
केन्द्र = / केन् द्र / = २ अक्षर
वनविनाशका कारण अहिले हरेक देस प्रदूषणको जोखिममा छन् । विश्वका सबै राष्ट्र वनविनाशको समाधानमा अग्रसर हुनुपर्नें देखिन्छ बढ्दो वनविनाशलाई न्यूनिकरण गर्न वृक्षरोपन गर्नु उपयुक्त हुन्छ ।
(क) तलको अनुच्छेदबाट एउटा पारिभाषिक शब्द र एउटा अनुकरणात्मक शब्द पहिचान गरी तिनलाई वाक्यमा प्रयोग गर्नुहोस् :
अनुसन्धान गरेवापत आफ्नो पारिश्रमिकको दोस्रो किस्ता बुझेर ऊ खुसीले गद्गद् हुँदै सरासर घर गयो । परिश्रमबाट पाएको रकम आमाका हातमा राखिदिँदा उहाँ मुसुक्क हाँस्नुभयो ।
▶ उत्तरपारिभाषिक शब्द - अनुसन्धान : विद्यालयका विद्यार्थीहरूले विज्ञानको नयाँ विधि खोज्न अनुसन्धान थाले।
अनुकरणात्मक शब्द - मुसुक्क: उसले मेरो कुरा सुनेर मुसुक्क हाँस्यो।
(ख) तलको अनुच्छेदबाट एउटा उखान र एउटा टुक्का पहिचान गरी वाक्यमा प्रयोग गर्नुहोस् :
एक थुकी सुकी सय थुकी नदी भन्ने कुरा होस् कि गाँस छोड्नु तर साथ नछोड्नु भन्ने कुरा होस्, यस्ता भनाइहरू त्यत्तिकै प्रचलनमा आएका होइनन् ।
▶ उत्तरउखान - एक थुकी सुकी सय थुकी नदी : एक थुकी सुकी सय थुकी नदि भनेझैं काठमाडौं सफा स्वच्छ राख्नु छ भने सबैले साथ दिनुपर्छ।
टुक्का - मुखमा बुभो हाल्नु : गल्ती देख्दा पनि ऊ मुखमा बुभो हालेर बस्यो।
हामी घुम्दाघुम्दै पोखरी नजिक पुग्यौँ । "आबुई ! कत्रो माछो !" अग्रिमले पोखरीको माछो देखाएर भन्यो ।
हामी - सर्वनाम
नजिक - नामयोगी
आबुई - बिस्मयादिबोधक
माछो - नाम
पोखरीको - बिशेषण
भन्यो - क्रियापद
किताब अध्ययन गर्ने बानी भए पनि उनले खेल्ने सामान जस्तै, मोटर, हवाईजहाज र डुङ्गा आदिको नमुना पनि स्वयम् बनाएर खेल्दै रमाउँथे अनि साथीहरूलाई ज्ञान पनि दिन्थे ।
तत्सम शब्द: अध्ययन, स्वयम्
आगन्तुक शब्द: मोटर, हवाईजहाज
(क) तलको अनुच्छेदबाट तीनओटा उपसर्ग र तीनओटा प्रत्यय व्युत्पन्न शब्द पहिचान गरी तिनको निर्माण प्रक्रिया देखाउनुहोस् :
एक आपसमा मिलीजुली सहकार्य गर्ने साथी, बन्धुबान्धव वा अन्य जोकोही व्यक्ति सहकारी हो । सहकार्य भनेको सामाजिक, सांस्कृतिक, आर्थिक आदि क्षेत्रमा गरिने सोद्देश्य सामूहिक क्रियाकलाप हो ।
▶ उत्तरउपसर्ग व्युत्पन्न:
सम् + मान = सम्मान
कु + विचार = कुविचार
अभि + प्राय = अभिप्राय
प्रत्यय व्युत्पन्न:
समृद्ध + इ = समृद्धि
समाज + इक = सामाजिक
अर्थशास्त्र + ई = अर्थशास्त्री
(ख) तलको अनुच्छेदबाट तीनओटा समस्त शब्द र तीनओटा द्वित्व शब्द पहिचान गरी समस्त शब्दको विग्रह र द्वित्व शब्दको निर्माण प्रक्रिया देखाउनुहोस् :
▶ उत्तरसमस्त शब्द:
मानवहित = मानवको हित
पाटीपौवा = पाटि + पौवा
धर्मशाला = धर्म + शाला
द्वित्व शब्द:
बाटोघाटो = बाटो + बाटो
ऐचोपैचो = पैचो + पैचो
सरसहयोग = सहयोग + सहयोग
(क) तलको अनुच्छेदमा रेखाङ्कित पदहरूका कारक पहिचान गरी तिनको नाम लेख्नुहोस् :
रमेश आजभोलि बुबालाई निकै सहयोग गर्छ । उसले विद्यालयबाट घर आएपछि खेतबारीमा गएर काम सघाउन थालेको छ । उसले हिजो विराटनगरबाट बुबाका लागि ग्रिनटी र आमाका लागि पनि औषधी लिएर हवाईजहाजबाट आज जनकपुर आयो ।
▶ उत्तररमेश = कर्ता कारक
खेतबारीमा = अधिकरण कारक
आमाका लागी = सम्प्रदान कारक
हवाईजहाजबाट = कारण कारक
विद्यालयबाट = अपादान कारक
ग्रीनटि = कर्म कारक
(ख) उच्च आदरमा रूपान्तरण गरी पुनर्लेखन गर्नुहोस् :
तिमी सधैँ समयमै विद्यालय गयौ । तिमी अनुशासित भई पढ्यौ । तिमीले गुरुहरूले भनेको पनि मान्यौ ।
▶ उत्तर(क) चारओटा फरक फरक सम्भावनार्थक क्रियापदको प्रयोग गरी चार वाक्यमा तपाईँको भावी कार्यको वर्णन गर्नुहोस् ।
▶ उत्तर(ख) तलको अनुच्छेदका वाक्यलाई करणमा परिवर्तन गर्नुहोस् :
तिम्रो स्वभाव राम्रो छैन । तिमीलाई सबैले मन पराउँदैनन् । तिमी मिहिनेती पनि छैनौ ।
▶ उत्तर(क) तलका वाक्यलाई अप्रत्यक्ष कथनमा परिवर्तन गर्नुहोस् :
शिक्षकले भन्नुभयो, "तिमीहरूको पढाइ राम्रो छ ।"
विद्यार्थीहरूले एक स्वरमा भने, "यो सब हजुरको प्रेरणाले हो ।"
(ख) तलका वाक्यलाई एउटै वाक्यमा संश्लेषण गर्नुहोस् :
सगरमाथा नेपालमा छ । सगरमाथा विश्वको सर्वोच्च शिखर हो । सगरमाथा नेपालको पहिचान हो ।
▶ उत्तर(क) ममताले सुबोधलाई परित्याग गरेर छोराछोरीसँग नै सम्पूर्ण जीवन बिताउने भनी गरेको निर्णय तपाईँलाई कस्तो लाग्यो ? 'मातृत्व' कथाका आधारमा आफ्नो प्रतिक्रिया दिनुहोस् ।
▶ उत्तर(ख) 'एक चिहान' उपन्यासमा चित्रण गरिएको नेपाली समाजको तस्विर कस्तो छ ? उपन्यासका आधारमा समीक्षा गर्नुहोस् ।
▶ उत्तरनेपाल खुला एवम् बजारोन्मुख अर्थव्यवस्था भएको मुलुक हो । हाम्रो देशले आफ्नै स्रोतसाधनको परिचालन गरी आर्थिक विकास र गरिबी निवारणको वाणिज्य नीति अवलम्बन गरेको छ ।
(अ) नेपालले कस्तो वाणिज्य नीति अवलम्बन गरेको छ ?
▶ उत्तर(आ) राजस्वमा वृद्धि कसरी गर्न सकिन्छ ?
▶ उत्तर(इ) देशको समृद्धिमा निजी क्षेत्रको भूमिका के हुन सक्छ ?
▶ उत्तरहकिङ्ले ब्रह्माण्डको उत्पत्ति र संरचनासम्बन्धी गहिरो अध्ययन गरी यससम्बन्धी आफ्ना मौलिक मान्यता प्रस्तुत गरेका छन् ।
१. हकिङ्सले ब्रह्माण्डको उत्पत्ति सर्वाधिक घनत्वको बिन्दु (सिङ्गुलारिटी) बाट भएको र यसको अन्त्य पनि त्यस्तै बिन्दुमा हुने मान्यता राखेका छन्।
२. हकिङ्सले ब्ल्याकहोल अत्यन्त भारयुक्त ताराबाट निर्माण हुने र ती ब्ल्याकहोलमा महाविस्फोटन भएर ब्रह्माण्डको उत्पत्ति हुने सम्भावना प्रस्तुत गरे।
३. ब्ल्याकहोलभित्र गुरुत्वाकर्षणले हरेक चिज खुम्चिन्छ र विकिरण उत्सर्जन हुन्छ, जसलाई 'हकिङ्स रेडियसन' भनिन्छ।
४. हकिङ्सको सृष्टिसम्बन्धी विचार 'ऋग्वेद' को सृष्टिसिद्धान्तसँग समानता राख्छ।
सारांश: हकिङ्सले ब्रह्माण्डको उत्पत्ति र संरचनामा गहिरो अनुसन्धान गरेका छन्। उनले मान्यता राखे कि ब्रह्माण्ड सर्वाधिक घनत्वको सिङ्गुलारिटीबाट उत्पन्न भएको हो र यसको अन्त्य पनि त्यस्तै बिन्दुमा हुनेछ।
(क) कक्षा १२ उत्तीर्णपश्चात् विद्यालयले प्रदान गर्ने चारित्रिक प्रमाणपत्र लिन आफू उपस्थित हुन नसक्ने भएका कारण उक्त प्रमाणपत्र दिदीलाई उपलब्ध गराइदिनुहुन अनुरोध गर्दै लेखिने मञ्जुरीनामाको नमुना तयार पार्नुहोस् ।
▶ उत्तरश्रीमान प्रधानाध्यापक ज्यू,
श्री जन माध्यमिक विद्यालय
बीरेन्द्रनगर, सुर्खेत
महोदय,
मिति: २०८१/०१/१७
विषय: मञ्जुरीनामा सम्बन्धमा
उपर्युक्त सम्बन्धमा म यस विद्यालयमा शैक्षिक सत्र २०७५/७६ मा भर्ना भई नियमित रूपमा कक्षा १२ को बोर्ड परीक्षा उत्तीर्ण गरेको छु । स्नातक तहमा भर्ना गर्नका लागि मलाई तत्काल चारित्रिक प्रमाणपत्र चाहिएको हुनाले मेरी दिदी श्री ज्योती खत्रीलाई मञ्जुरीनामा दिएको छु ।
मञ्जुरीनामा पाउनेको नाम: ज्योती खत्री
मञ्जुरीनामा दिनेको नाम: सृजना खत्री
(ख) बढ्दो महँगीले जनजीविकामा पारेको प्रतिकूल असरका बारेमा सम्बन्धित निकायको ध्यान आकर्षण गराउन एक राष्ट्रिय दैनिक पत्रिकाका सम्पादकलाई चिठी लेख्नुहोस् ।
▶ उत्तरराष्ट्रिय दैनिक पत्रिकाका सम्पादकज्यू,
विषय: बढ्दो महंगीले जनजीविकामा परेको प्रतिकूल असरबारे ध्यानाकर्षण
आदरणीय सम्पादकज्यू,
म यो पत्रमार्फत हालसालै बढ्दो महंगीले हाम्रो देशका सर्वसाधारण जनताको दैनिक जीवनमा परेको गम्भीर प्रभावबारे तपाईंको ध्यानाकर्षण गराउन चाहन्छु। दैनिक उपभोग्य वस्तुहरूको मूल्यवृद्धिले गरिब तथा मध्यम वर्गीय परिवारहरूलाई अत्यन्तै प्रभावित बनाएको छ।
धन्यवाद।
तपाईंको विश्वासी,
[तपाईंको नाम]
(क) आफ्नो विद्यालयको वार्षिकोत्सव समारोहमा आयोजित कार्यक्रमका बारेमा १५० शब्दसम्मको प्रतिवेदन तयार पार्नुहोस् ।
▶ उत्तरविद्यालय वार्षिकोत्सव प्रतिवेदन
हाम्रो विद्यालयमा वार्षिकोत्सव समारोह सम्पन्न भयो। कार्यक्रमको उद्घाटन प्रमुख अतिथिले गर्नुभयो। उद्घाटन समारोह पश्चात विद्यार्थीहरूले सांस्कृतिक कार्यक्रम प्रस्तुत गरे। नृत्य, गीत, नाटक, वाद्य प्रस्तुतिले सबैको मन मोह्यो।
सांस्कृतिक कार्यक्रमपछि विभिन्न पुरस्कार वितरण कार्यक्रम सम्पन्न भयो। उत्कृष्ट विद्यार्थी, खेलकुद, विज्ञान परियोजना र चित्रकला प्रतिस्पर्धामा विजेताहरूलाई प्रमाणपत्र तथा ट्रफी प्रदान गरियो।
(ख) 'बढ्दो बेरोजगारी समस्या' शीर्षकमा १५० शब्दसम्मको टिप्पणी लेख्नुहोस् ।
▶ उत्तरबढ्दो बेरोजगारी समस्या
वर्तमान समयमा हाम्रो देशमा बेरोजगारी दर बढ्दै गएको ठूलो चिन्ताको विषय हो। उच्च शिक्षा प्राप्त गर्ने युवा वर्गलाई समेत रोजगारी नपाउँदा मानसिक तनाव, सामाजिक असुरक्षा र आर्थिक समस्या बढ्दै गइरहेका छन्।
सरकारले युवाको सीप र क्षमता अनुसार प्रशिक्षण र स्वरोजगारका अवसर उपलब्ध गराउन आवश्यक छ।
(क) म नेपाललाई माया गर्ने राष्ट्रवादी मान्छे हुँ र मेरो राष्ट्रको हरेक भागलाई म उत्तिकै स्नेहसित मुटुमा सँगाल्छु ।
▶ उत्तर(ख) हेरौँला त्यो हरी भएर आउने छ / तिमी पात भएर पछ्याउने छौ
▶ उत्तर(क) माथिको कवितांशमा कस्तो परिवेशको चित्रण गरिएको छ ?
उनी सोझिन् हामीलाई कहाँ जाने दाइ / भन्नुपर्ला हिमालको बुटी खोज्नलाई
▶ उत्तर(ख) 'केही नगर्नु भन्दा केही गर्नु राम्रो' भन्नुको तात्पर्य लेख्नुहोस् ।
▶ उत्तर(क) सहकारीले नेपालको विकासमा कसरी सहयोग पुऱ्याएको छ ? चारओटा पक्ष उल्लेख गरी प्रस्ट पार्नुहोस् ।
▶ उत्तर१. आर्थिक विकासमा योगदान: सहकारीले सदस्यहरूलाई बचत र ऋण सुविधा उपलब्ध गराएर लघु तथा घरेलु उद्योग, कृषि व्यवसाय र व्यापारमा लगानी गर्न सहयोग पुर्याउँछ।
२. रोजगार सिर्जना: सहकारीमार्फत स्वरोजगार र लघु उद्यमलाई प्रोत्साहन गरिन्छ।
३. सामाजिक सशक्तिकरण: सहकारीले सदस्यहरू, विशेष गरी महिला र अल्पसंख्यक समुदायलाई आर्थिक र सामाजिक रूपमा सशक्त बनाउँछ।
४. वित्तीय समावेशन: सहकारीले वित्तीय सेवामा पहुँच नभएका नागरिकहरूलाई बचत, ऋण र बीमा जस्ता सुविधा उपलब्ध गराउँछ।
(ख) नेपाली विविधतालाई पर्यटनसँग कसरी जोड्न सकिन्छ ? 'नेपाली पहिचान' पाठका आधारममा तर्क दिएर पुष्टि गर्नुहोस् ।
▶ उत्तर(क) नेपालको सांस्कृतिक विविधता
▶ उत्तरनेपालको सांस्कृतिक विविधता केवल पर्व र परम्परामा मात्र सीमित छैन। कला, शिल्पकला, वास्तुकला, नृत्य, संगीत र लोककथा मार्फत पनि हाम्रो सांस्कृतिक धरोहर प्रकट हुन्छ।
(ख) मेरो देश : मेरो गौरव
▶ उत्तर(ग) प्राविधिक शिक्षा : आजको आवश्यकता
▶ उत्तरनेपालमा प्राविधिक शिक्षा उद्योग, कृषि, स्वास्थ्य, सूचना प्रविधि र सेवा क्षेत्रमा रोजगार सिर्जनामा योगदान पुर्याउँछ।
Question Only:
